Şirket Aracında SGK Riski: Sürücü ve İşveren Yükümlülüğü
Şirket aracını kullanan kişinin bordroda görünmemesi, tek başına herkese uygulanacak sabit bir ceza tablosu değildir. Araç kullanım yetkisi, sigortalılık ve gerçek çalışma ilişkisi ayrı ayrı incelenmelidir.
Şirket aracını kullanan kişinin bordroda görünmemesi, tek başına herkese uygulanacak sabit bir ceza tablosu değildir. Araç kullanım yetkisi, sigortalılık ve gerçek çalışma ilişkisi ayrı ayrı incelenmelidir.
SGK yükümlülüğü neye dayanır?
SGK’nın işveren açıklamasına göre 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a kapsamındaki çalışanlar için işe giriş bildirgesi genel olarak işe başlamadan en az bir gün önce verilir. Kurum aynı açıklamada bazı işyerleri ve durumlar için süre istisnalarını da belirtir. Bir sürücünün hukuki statüsü yalnızca aracın ruhsat sahibine veya bir kiralama kaydına bakılarak belirlenemez.
Fiili çalışma ilişkisi, görev, ücret, işveren ve sözleşme belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. Şirket ortağı, bağımsız hizmet veren kişi, alt işveren çalışanı ve şirket çalışanı aynı statüde kabul edilmemelidir. Bir kontrolün veya araç kaydının tek başına otomatik kayıt dışı istihdam sonucu doğurduğunu ileri sürmüyoruz.
Neden sabit bir 200.000 TL ceza vermiyoruz?
Bildirim ihlalinin türü, tespit şekli, tekrar durumu ve ilgili dönemin tutarları yaptırımı etkileyebilir. Prim, gecikme ve teşvik koşulları da ayrı hesap konularıdır. Bu yüzden bütün ticari araç sahiplerine uygulanacak tek bir toplam tutar veya otomatik teşvik kaybı ilan etmek doğru olmaz.
Somut tebligatta dayanak, dönem ve hesap ayrı kontrol edilmelidir. İtiraz yolu ve süresi yaptırımın niteliğine göre değerlendirilir; tüm SGK uyuşmazlıkları için tek mahkeme veya tek süre varsayılmamalıdır.
Kiralama işveren sorumluluğunu devreder mi?
Hayır. Araç kiralama sözleşmesi, çalışanla ilgili SGK bildirimlerini veya işverenin kanuni yükümlülüklerini kendiliğinden kiralama şirketine ya da sürücüye devretmez. KABİS kaydı bir işe giriş bildirgesinin yerine geçmez.
Aynı şekilde, her kasko poliçesinde bordro dışındaki sürücünün bütün hasarlarının otomatik reddedileceği söylenemez. Yetkili sürücü, kullanım amacı, istisnalar ve muafiyetler poliçe ve kiralama sözleşmesi üzerinden yazılı olarak kontrol edilmelidir.
Şirket içinde uygulanabilecek kontroller
- Aracı kimlerin, hangi görev ve tarihlerde kullanabileceğini kayda alın; ehliyet ve ek sürücü şartlarını kontrol edin.
- Çalışanların işe giriş ve diğer SGK bildirimlerini insan kaynakları veya mali müşavirle doğrulayın.
- Alt işveren veya bağımsız hizmet sağlayıcı kullanımını gerçek hizmet ilişkisi ve yazılı yetkiyle birlikte inceleyin.
- Sigorta ve kira sözleşmesindeki kullanım/hasar şartlarını sürücüye iletin. Kiralamayı bütün hukuki riskleri kaldıran bir garanti olarak sunmayın.