İkinci El Araçta Ekspertiz: Kapsam, Ücret ve Garanti

Rapor yükümlülüğü ve süre

27 Ağustos 2024 tarihli Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesi, işletmelerin M1, M1G, N1 ve N1G sınıfındaki taşıt satışlarından önceki on gün içinde rapor almasını düzenler. TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler için istisna vardır.

Model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar için rapor zorunluluğu bulunmaz. Bunu, bu iki eşikten biri düşükse diğerinin önemsiz olduğu biçiminde okumayın: örneğin düşük yaşlı ama 160.000 km’yi aşmış araçta kilometre istisnası ayrıca devreye girer.

Bu ticari satış yükümlülüğünü her şahıstan şahısa satışa aynen taşımayın. Zorunluluk bulunmaması, teknik incelemenin gereksiz veya aracın kusursuz olduğu anlamına gelmez. İşlem öncesi güncel düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.

Raporu kim düzenler, ücretini kim öder?

Rapor ilgili standarda göre TSE hizmet yeterlilik belgesi olan ekspertiz işletmesi tarafından düzenlenir. Yönetmelik, satıcı işletme ile ekspertiz işletmesinin raporu en az beş yıl saklamasını ve satıcı işletmenin bir nüshayı satış sırasında notere sunmasını öngörür.

16. maddeye göre satışın alıcıdan kaynaklanan nedenle gerçekleşmemesi durumunda ücret alıcıya, diğer durumlarda işletmeye aittir. Bunu her işlemde piyasa teamülü gereği alıcının ödeyeceği şeklinde sunmak doğru değildir. Raporda araç ve işletme bilgilerinin doğru olduğundan emin olun.

Garanti, ekspertizden ayrı değerlendirilir

17. maddede ilgili taşıtların motor, şanzıman, elektrik ve elektronik sistemleri için satıştan itibaren üç ay veya 5.000 kilometre garanti düzenlenir. Üretici tarafından yenilenmiş ikinci el araçlarda bir yıl veya 20.000 kilometre hükmü bulunur.

Yaş/kilometre, devam eden üretici/ithalatçı garantisi, bilinen kusurlar, raporda belirtilen hasarlar, olağan aşınma ve kullanım hatası gibi kapsam ve istisnalar 17–18. maddelerle birlikte okunmalıdır. Bu garanti tüm aracı veya her arızayı sınırsız kapsamaz; tüketicinin ayıplı mal/hizmet hakları ayrıca değerlendirilir.

Teknik kontrolde aşırı kesinlikten kaçının

OBD taraması, mekanik testler ve fiziksel inceleme birbirini tamamlar. Hava yastığı güvenliğinin tek bir direnç testiyle %100 doğrulandığı veya bir batarya sağlık ölçümünün her araçta aynı sürede kesin sonuç verdiği söylenemez.

Elektrikli araçta batarya sağlık raporunun yöntemi, sıcaklık, yazılım, kapasite tanımı ve üretici koşulları kontrol edilmelidir. SOH yüzdesini doğrudan her koşuldaki gerçek menzil yüzdesine eşitlemeyin. Kiralamada da hasar, bakım ve ikame koşulları yazılı teklif ile sözleşmeden okunmalıdır.