Araba mı Altın mı? Reel Getiri ve Kullanım Maliyeti
Bir otomobilin fiyatının artması, aynı oranda yatırım getirisi elde edildiği anlamına gelmez. Satış değeri, enflasyon, kullanım giderleri ve aracın sağladığı ulaşım hizmeti ayrı değerlendirilmelidir.
Bir otomobilin fiyatının artması, aynı oranda yatırım getirisi elde edildiği anlamına gelmez. Satış değeri, enflasyon, kullanım giderleri ve aracın sağladığı ulaşım hizmeti ayrı değerlendirilmelidir.
Önce karşılaştırma verisini tanımlayın
Başlangıç ve bitiş tarihi, para birimi, alış/satış fiyatı ve masraf yöntemi aynı olmalıdır. Sıfır aracın yeni liste fiyatını, kullanılmış aracınızın gerçekleşebilir satış fiyatı yerine koymayın. İlan fiyatı ile gerçekleşen satış da aynı veri değildir.
TÜİK metaverisi mevduat faizini brüt, altını külçe ve dövizleri tanımlı ortalamalar üzerinden ele alır. Bu yöntemle üretilen bir seriyi kişisel net banka getirisi veya tek bir otomobilin fiyatıyla doğrudan eşitlemeyin. Kaynak, dönem ve yöntemi olmayan otomobil/altın/kripto getiri sıralamaları burada kullanılmıyor.
Reel getiri hesabı: tamamen varsayımsal örnek
TÜİK’in açıkladığı yönteme uygun temel formül şöyledir: reel getiri = (1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) − 1. Oranlar formülde ondalık olarak kullanılır.
Yalnızca hesap göstermek için 1.000.000 TL başlangıç, 1.200.000 TL yıl sonu değer ve %30 enflasyon varsayalım. %20 nominal artışın reel karşılığı yaklaşık −%7,69’dur. Yıl sonu değerin başlangıç dönemi alım gücü yaklaşık 923.077 TL olur. Bu rakamlar 2025 piyasa verisi veya gelecek tahmini değildir.
Alım gücünü korumak için gereken yıl sonu tutarı 1.300.000 TL’dir. Bunun 1.200.000 TL’den 100.000 TL fazla olması, başlangıç dönemi fiyatlarıyla hesaplanan 76.923 TL reel kayıpla aynı birimde bir ölçüm değildir. İki farkı karıştırmayın.
Kullanım masrafı ve ulaşım faydası
Sigorta, vergi, bakım, enerji, finansman ve satış masrafları nakit akışına eklenmelidir. Varsayımsal 50.000 TL giderin tamamı yıl sonunda ödenirse, net yıl sonu değer 1.150.000 TL; aynı %30 enflasyonda reel değişim yaklaşık −%11,54 olur. Gerçek hayatta farklı tarihlerde yapılan ödemeler için zamanlamayı da hesaba katmak gerekir.
Otomobil aynı zamanda ulaşım hizmeti sağlar. Finansal varlıkla karşılaştırmada bu ihtiyacı karşılamak için alternatif ulaşım veya kiralama maliyetini eklememek tek taraflı sonuç yaratır. Aracın fiyatını ve kullanım faydasını aynı kalemde iki kez saymayın.
Şirket için vergi ve sözleşme etkisi
Kira bedelinin tamamını sınırsız gider, araç alış KDV’sini de otomatik indirilebilir saymayın. GİB’in binek otomobil kira, cari gider ve amortisman sınırlamaları ile mükellefiyet koşulları ayrı uygulanır.
Kiralama-satın alma karşılaştırmasını aynı süre ve kilometreyle, yazılı teklifler üzerinden yapın. Dahil hizmetler, fiyat uyarlamaları ve erken çıkış koşulları önemlidir. Bu yöntem, belirli bir yatırım aracını önermez veya gelecekteki kazancı garanti etmez.